2025 Yılının Kelimesi Seçildi: "Dijital Vicdan"
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, TDK tarafından halk oylamasına sunulan 2025 yılının kelimesinin "dijital vicdan" olduğunu açıkladı. Bu kavram; dijital çağda sorumluluğun bir kenara bırakılıp, vicdanın sadece bir "beğeni" veya "paylaşım" butonuna indirgenmesini çarpıcı bir şekilde tartışmaya açıyor.
Ankara Üniversitesi İLAUM ve uzman akademisyenlerin katkılarıyla belirlenen bu kavram, bireysel duyarlılıklarımızın sanallaşma tehlikesine dikkat çekiyor.
Halk Oylamasından Çıkan Çarpıcı Sonuç
TDK’nin internet sitesi üzerinden yapılan oylamada beş güçlü aday yarıştı:
-
Dijital Vicdan (Kazanan)
-
Vicdani Körlük
-
Çorak
-
Eylemsiz Merhamet
-
Tek Tipleşme
"Beğeni" ile Rahatlayan Vicdanlar
TDK, seçilen kavramın neden bu kadar önemli olduğunu şu analizle açıkladı:
-
Tıklanabilir İşlem: İnsanlar, gerçek hayatta sorumluluk almadıkları konularda sosyal medyada bir içerik paylaşarak insani görevlerini yerine getirdiklerini sanıyorlar.
-
Sembolik Merhamet: Merhamet ve insaf duygusu, sadece ekranlardaki sembolik görünürlükle (beğeni, yorum) sınırlı kalıyor.
-
Pasif Duyarlılık: Bu durum, bireyi somut çözümler üretmekten alıkoyarak toplumsal sorunların daha da derinleşmesine neden oluyor.
Sanal Rahatlama: Gazze ve Doğu Türkistan Örneği
Kavramın toplumsal yansımasına dair TDK’den şu çarpıcı örnek verildi:
"Gazze ve Doğu Türkistan gibi büyük insanlık dramlarında, sadece içeriği beğenmek veya paylaşmak bireyde sanal bir vicdani rahatlama oluşturuyor. Bu durum, kişiyi gerçek ve somut sorumluluklardan uzaklaştırarak sorunların çözümünü zorlaştırıyor."
Bakan Ersoy'dan Teşekkür
Bakan Ersoy, çalışmanın önemine değinerek; Türk Dil Kurumu'na, Ankara Üniversitesi İLAUM'a ve değerlendirme kurulunda yer alan tüm uzmanlara bu güçlü kavramı literatüre kazandırdıkları için teşekkür etti.