Artvin’den Develi’ye Bir İman Hicreti: 8 Hafız ve 4 Molla’nın Çukuryurt Hikâyesi
1915 yılında Artvin’in Hod köyünden yola çıkan, içlerinde 8 Hafız ve 4 Molla’nın bulunduğu muhacir kafilesi, aylar süren zorlu bir yolculuğun ardından Develi’nin Çukuryurt köyüne yerleşti. Zamantı Irmağı kenarında yeni bir hayat kuran bu manevi önderler, ömürlerini Develi’nin manevi imarına vakfederek bölge tarihinde derin izler bıraktılar.
Develi – Anadolu’nun tapusu sayılan göç kayıtları, bazen sadece ailelerin değil, bir bölgenin manevi iklimini değiştiren toplulukların hikâyesini anlatır. 1876-1877 Osmanlı-Rus Savaşı (93 Harbi) ile başlayan ve Birinci Dünya Savaşı yıllarında devam eden göç dalgaları, Artvin’in Hod köyünden Develi’ye sönmeyecek bir ilim meşalesi taşımıştır.
93 Muhacirlerinden 1915 Hicretine
93 Harbi akabinde Artvin, Kars ve Erzurum bölgesinden ayrılan muhacirlerin bir kısmı Kayseri’nin Pınarbaşı, Sarız ve Tomarza gibi ilçelerine yerleşirken; 12 Nisan 1915 tarihinde Artvin’in Hod köyünden yeni bir grup yola çıkar. Bu grubu özel kılan ise kafilenin çekirdek kadrosunu oluşturan 8 Hafız ve 4 Molla’dır.
Zamantı Irmağı Kıyısında Yeni Bir Yurt: Çukuryurt
Aylar süren yorucu ve çileli bir yolculuğun ardından kafile, Develi ilçesinde Zamantı Irmağı’nın serin sularının hayat verdiği Çukuryurt köyüne ulaşır. Burayı kendilerine "yurt" edinen muhacirler, yanlarında getirdikleri Kur’an ahlakını ve ilmi birikimi bu topraklara nakşederler.
Develi’nin Manevi Mimarları: Muhacir Hafızlar
-
Hafız Veysel Tarhan (1895-1970)
-
Yepet Hafız (Hacı Hafız Muhammed Şekercioğlu)
-
Hafız Ahmet Bakır (1890 - ?)
-
Hafız Ahmet Bakır (1895-1989)
-
Benkli Hafız (Mehmet Çiftebenli) (1900-1971)
-
Hafız Mustafa Çulhaoğlu (1889-1955)
-
Pada Hafız (Yusuf Kalyüncü) (1890-1982)
Hafız Recep Bilici (1905-1982)
İlim Yolunun Rehberleri: Muhacir Mollalar
-
Molla Osman Sadık
-
Molla Şuayip Bakır
-
Molla Hamza Su
-
Molla Ömer Çoruh
Vefa ve Teşekkür: Ömürlerini Develi ve çevresinde İslam’ın hizmetine, çocukların eğitimine ve toplumun manevi inşasına adayan bu değerli büyüklerimize Allah’tan rahmet diliyoruz. Bu kıymetli bilgileri gün yüzüne çıkaran ve araştırmalarıyla tarihe not düşen İlhami Şekercioğlu hocamıza şükranlarımızı sunarız.
Not: Bu çalışma, Develi Belediyesi Kültür Yayınları arasında yer alan "Develinin Manevi Mimarları" isimli eserden derlenmiştir.
Derleyen: Nezir Ötegen – 02.01.2026 / Develi