Böcek Ailesinin Ölümü Gündemde: 2 Milyar TL'lik Kayıt Dışı İlaçlama Pazarı ve Zehir Tehlikesi

Türkiye'de binlerce ilaçlama şirketi bulunmasına rağmen, birçoğunun resmi izni olmadığı ve düşük maliyetle kurulan kaçak firmaların sosyal medya üzerinden kolayca müşteri bulduğu ifade ediliyor. Yaklaşık 20 bin TL'lik temel ekipmanla işe başlayan bu kişiler, ruhsat ve eğitim olmaksızın hizmet veriyor.

 

???? Yasaklı Kimyasallara Kolay Erişim

 

Ruhsatsız firmaların kullandığı zehirli haşere ilaçlarına ulaşım ise alarm verici düzeyde kolay. İstanbul'un birçok noktasındaki zirai ilaç satıcıları, alıcılardan hiçbir belge talep etmeden ürün satışı yapabiliyor.

• Alüminyum Fosfit: Böcek ailesinin ölümüne yol açtığından şüphelenilen ve yaşam alanlarında kullanımı yasak olan güçlü fumigasyon kimyasalı alüminyum fosfit, buna rağmen kaçak yollarla temin edilebiliyor.

• Satışlar Durmadı: Görüştüğümüz satıcı firmalar, alüminyum fosfit ürünlerinde geçici çekince oluştuğunu ancak diğer haşere ilaçlarının satışında bir değişiklik olmadığını belirtti. Hatta bazı satıcılar, "Sizin evinizde ne tür böcek var? Ona göre ruhsat şartı olmayan ilaçlar var, alabilirsiniz" şeklinde konuştu.

 

"Antibiyotik Yasak, Zehir Serbest" Tepkisi

 

Sektörün önde gelen firmalarından İlaclama.com Genel Müdürü Recep Kılınç, ruhsatsız çalışanların sayısının ciddi boyutlara ulaştığını ifade etti. Kılınç, kendi firmalarının ortalama 2500 TL'ye sunduğu hizmetin, kaçak firmalar tarafından 1000 TL gibi düşük fiyatlarla verildiğini belirterek, kimyasal ürün satışının ruhsat zorunluluğuna bağlanması çağrısı yaptı:

"Bugün reçetesiz basit bir antibiyotik alamıyorsunuz ama çok güçlü kimyasal içeren, zehirli de olabilecek ürünleri alabiliyorsunuz. O nedenle bu ürünü satın almak da belli bir ruhsata bağlanmalı."

Kılınç, alüminyum fosfitin meskûn mahalde (konut, otel, iş yeri vb.) asla kullanılamayacağını, bunun çok güçlü ve ruhsatlı firmaların kullanmayacağı bir kimyasal olduğunu kesin bir dille belirtti.

 

???? Denetim Dağınıklığı ve Hapis Cezası Riski

 

Koruyucu Halk Sağlığı Uzmanı Prof. Dr. Oğuz Özyaral, alüminyum fosfitin uzman olmayan kişilerce uygulanmasının solunum yoluyla ani ölümlere neden olabileceğini vurguladı ve ekledi: "Bu kimyasalın kullanılacağı alanlar belli. Asla meskûn mahalde kullanamazsınız. Bunu bilerek kullanım direkt ölüme sebebiyet vermektir. Burada ilk sorumlu otel sahibidir."

Yönetmelik ve Hukuki Durum:

• Yönetmelik: Sağlık Bakanlığı'nın yönetmeliği, ruhsatsız işletmelerin kapatılmasını ve para cezası uygulanmasını öngörüyor.

• TCK: İnsanların hayatını tehlikeye atanlar, Türk Ceza Kanunu'na göre 2 ila 15 yıl arasında hapisle cezalandırılabiliyor.

• Denetim Sorunu: İlaçlama faaliyetlerinin kontrolü konusunda yetki; Sağlık Müdürlükleri, Belediyeler ve Turizm Bakanlığı arasında dağılmış durumda. Denetim personelinin ve yaptırımların yetersizliği süreci zorlaştırıyor.

Sektör Temsilcilerinin Çözüm Önerileri:

• Kimyasal kullanım kuralları sıkılaştırılmalı.

• Denetim birimleri güçlendirilmeli.

• Uygulama süreçleri dijital olarak kayıt altına alınmalı.

• Turizm tesislerinde zorunlu denetim uygulanmalı.