Chp’li Aşkın Genç: “İçeriği Belirsiz, Ölçütü Tanımsız Hiçbir Kamu Yetkisi Olamaz. Bu Teklif Yasa Değil, İmtiyaz İnşa Ediyor”

CHP Kayseri Milletvekili Aşkın Genç, Diyanet İşleri Başkanlığı’na dışarıdan içerik
hazırlatma ve vaaz verdirme yetkisi tanıyan düzenleme üzerine yaptığı konuşmada,
“İçeriği belirsiz, denetimi yetersiz, ölçütü tanımsız hiçbir kamu yetkisi olamaz. Bu teklif
yasa değil, imtiyaz inşa ediyor” dedi. Genç, konuşmasında torba yasanın Meclis’in
denetim hakkını zayıflattığını vurguladı.

CHP Kayseri Milletvekili Aşkın Genç, Diyanet İşleri Başkanlığı’na dair maddeleri
içeren torba kanun teklifinin görüşmelerinde; Başkanlığa dışarıdan kişilere içerik
hazırlatma ve vaaz verdirme yetkisi tanıyan maddenin, kamu kaynaklarının
kullanımında şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkeleri açısından sakıncalar barındırdığını
ifade etti. Genç, düzenlemenin torba yasa pratiğiyle Meclis komisyon işleyişini de
zedelediğini belirterek şunları kaydetti:
“Görüşmekte olduğumuz 210 sıra sayılı Kanun Teklifi’nin 8’inci maddesiyle, Diyanet
İşleri Başkanlığı’na dışarıdan bazı kişilere ‘rapor yazdırma, kitap hazırlatma, makale
yazdırma, çeviri yaptırma, vaaz verdirme’ gibi hizmetler için yetki veriliyor. Bu
hizmetlerin bedeli kamu kaynaklarından karşılanacak. Ama kimdir bu kişiler? Ne
zaman, nasıl, hangi ölçütlerle görevlendirilecekler? Bu içerikler nasıl hazırlanacak,
kim tarafından onaylanacak? Bu soruların hiçbirine bu teklifte cevap yok. Hangi
kurumsal düzen böyle çalışır?
“KİMSEYE ‘İSTEDİĞİNİ YAZ, İSTEDİĞİNE OKUT, PARASINI MİLLETTEN AL’
DİYEMEZSİNİZ”
Burada yalnızca Diyanet’in görev tanımı değişmiyor. Burada kamusal yetkinin
kapsamı genişletiliyor; denetimin çerçevesi ise tamamen silik bırakılıyor. Bizler,
milletin iradesiyle burada oturan vekiller olarak, yetki verirken aynı zamanda sınır
çizmeye de mecburuz. Yetki varsa, denetim olmalı. Kamu görevi varsa, kamuya
hesap verme zorunluluğu da olmalı. Hiç kimseye ‘istediğini yaz, istediğine okut,
parasını milletten al’ diyemezsiniz.
“HER ŞEYİ BİRBİRİNE KARIŞTIRIP DENETİMSİZLEŞTİRMEK İSTİYORSUNUZ”
Bu yetki ilk olarak 2018’de bir KHK’yla verilmişti. Anayasa Mahkemesi bu
düzenlemeyi iptal etti. Gerekçesi açık: Bu tür bir yetki temel haklarla ilgilidir ve
sadece kanunla düzenlenebilir. Bugün burada biz, o iptal edilen hükmün aynısını,
hiçbir içeriksel değerlendirme yapmadan kanunlaştırıyoruz. Peki neden? Çünkü bu
teklif, yalnızca bir içerik düzenlemesi değil; bir kanun yapma anlayışının tipik
ürünüdür. Anayasa Mahkemesi iptal etmiş, süre daralmış, çözüm ne? Farklı
kurumlardan, farklı başlıklardan onlarca düzenlemeyi bir torbaya doldur, Plan ve
Bütçe Komisyonu’na gönder. Oysa bu maddenin doğal olarak yeri Diyanet’le ilgili
ihtisas komisyonudur. Ama bunu yapmıyorsunuz. Çünkü usule uygun tartışmak

istemiyorsunuz. Çünkü her başlığı kendi bağlamında ele almak yerine, her başlığı
birbirine karıştırıp denetimsizleştirmek istiyorsunuz. Bu Meclis’in denetim hakkını da
halkın bilgi alma hakkını da bir torbanın içine sıkıştırıyorsunuz. Torba kanun
uygulaması artık siyasal bir manipülasyon aracına dönüşmüştür. Yasamanın itibarını
zedeleyen de kamuoyunun güvenini tüketen de tam olarak budur.
“DİYANETİN BİNLERCE KADROSU VARKEN NEDEN DIŞARIDAN BİRİLERİNE
GÖREV VERECEK?”
Konu sadece bir idari düzenleme değil. Bu teklif, devletin din ile ilişkisini yöneten
çerçevenin denetimsiz şekilde genişletilmesidir. Diyanet’in hizmet alanı büyürken, bu
yetkilerin nasıl kullanılacağına dair hiçbir kural, ilke, denetim mekanizması
getirilmemektedir. Bu kadar büyük bir serbestlik kamu yönetiminde kabul edilemez.
Şimdi soruyorum, dışarıdan görevlendirilecek bu kişiler hangi kriterlere göre
seçilecek? Bu hizmetler neye göre fiyatlandırılacak? Kim kime ne yazdıracak, hangi
inanca, mezhebe, yoruma göre içerik oluşturulacak? Bu içerikler kamuoyunun
bilgisine açık olacak mı, yoksa kapalı kapılar ardında mı üretilecek? Diyanetin
binlerce kadrosu varken neden dışarıdan birine görev verilecek? Bu soruların cevabı
yoksa, burada yasa değil, imtiyaz inşa ediliyor demektir.
“SİYASETİN GÖLGESİNİ BÜYÜTEN, KAMU DENETİMİNİ DARALTAN BİR YAPI
KURULMAK İSTENİYOR”
Biz din üzerinden kurulan denetimsiz alanları sorguluyoruz. Kamu gücüyle kitap
yazdıracaksanız, o kitabın içeriği de hesabı da kamuya açık olmak durumundadır.
Vaaz verdirtecekseniz, o kürsüde ne söylendiği de kamunun denetiminde olmak
zorundadır. Adı ister ‘uzman’ olsun, ister ‘danışman’, bu ülkenin vergileriyle içerik
üretecekseniz, bu işte torpil değil liyakat esas olmalıdır. Bu maddeyle kurulmak
istenen sistem şudur: Adrese teslim görevlendirmeler, denetimsiz içerik üretimi, kamu
bütçesinden yapılan sınırsız ödemeler… Siyasetin gölgesini büyüten ama kamu
denetimini daraltan bir yapı.
“KAMU YETKİSİ, SADAKATLE DEĞİL LİYAKATLE KULLANILIR”
Burada hepimizin sorumluluğu var. Eğer bu düzenlemeye göz yumarsak, yarın
sadece kaynaklar değil, inanç alanı da partizanlığın ve keyfiliğin alanı haline gelir.
Cumhuriyet Halk Partisi olarak biz, hiçbir kamu kurumu adına ‘bu kişiye içerik
yazdıracağım, bu kişiye vaaz verdirteceğim, bedelini de devletten alacağım’
anlayışını kabul etmiyoruz. Bu torba teklif, torpilli içerik üretiminin yasası olamaz.
Kamu, kişiye göre değil; kurallara göre çalışır. Kamu bütçesi, mahremiyetin değil,
şeffaflığın kaynağıdır. Kamu yetkisi, sadakatle değil liyakatle kullanılır. Bu nedenle,
8’inci maddeye ve teklifin tamamına ret oyu vereceğimizi ifade ediyor, halkın iradesini
temsil etmenin gereği olarak bu Meclis’i şeffaflığa, eşitliğe ve kamu yararına
çağırıyorum.”