Chp’li Aşkın Genç’ten Pestisit Alarmı: “Tarımda Kimyasal Zehir Kullanımı Yüzde 40 Arttı”
CHP Kayseri Milletvekili Aşkın Genç, son yıllarda pestisit kullanımının hızla arttığına dikkat çekerek, Tarım ve Orman Bakanı’na “Geri çevrilen zehirli ürünler iç piyasaya mı sunuluyor?” sorusunu yöneltti.
CHP Kayseri Milletvekili Aşkın Genç, son yıllarda pestisit kullanımının hızla arttığına
dikkat çekerek, Tarım ve Orman Bakanı’na “Geri çevrilen zehirli ürünler iç piyasaya
mı sunuluyor?” sorusunu yöneltti.
CHP Kayseri Milletvekili Aşkın Genç, Türkiye’de tarımda kullanılan kimyasal pestisit
miktarındaki tehlikeli artışı ve bu durumun halk sağlığına ve ihracata etkilerini TBMM
gündemine taşıdı. Genç, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın yanıtlaması
istemiyle yazılı soru önergesi sundu.
Genç’in önergesine göre, Tarım ve Orman Bakanlığı verileri 2013 yılında 39,4 bin ton
olan yıllık pestisit tüketiminin 2022 yılında 55 bin tonu geçtiğini ortaya koyuyor. Bu,
son on yılda yüzde 40’lık bir artış anlamına geliyor. Aynı süreçte Avrupa Birliği
ülkelerinde pestisit kullanımı yüzde 20 azalırken, Türkiye’nin ters yönde bir eğilim
göstermesi dikkat çekiyor.
Yoğun pestisit kullanımının gıda güvenliği açısından risk yarattığını belirten Genç,
Türkiye’nin 2021 ve 2022 yıllarında Avrupa Birliği Gıda ve Yem için Hızlı Alarm
Sistemi (RASFF) verilerine göre en çok pestisit kalıntısı bildirimi yapılan ülke
olduğunu vurguladı. 2022 yılında bildirilen 557 pestisit ihbarının tamamının Türkiye
menşeli olduğu kaydedildi. Genç, ihracat ürünlerinde yıllardır yasaklı olan bazı
kimyasalların hâlâ tespit edilmesinin, denetim ve uygulama eksikliğini ortaya
koyduğunu ifade etti.
Önergede, Türkiye’de tarımın büyük ölçüde kimyasal girdilere bağımlı olduğuna da
dikkat çekildi. Tarım alanlarının sadece yüzde 1,7’sinde organik ve iyi tarım
uygulamaları yürütülürken, yüzde 98’den fazlasının hâlâ pestisit temelli üretime
dayandığı belirtildi. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın Entegre Zararlı Yönetimi (IPM) ve
biyolojik mücadele projelerinin kapsadığı alanın ise toplam tarım alanının sadece
yüzde 2’si düzeyinde kaldığı kaydedildi.
Genç, pestisit kalıntısı nedeniyle AB tarafından geri çevrilen ürünlerin akıbetine ilişkin
kamuoyunda ciddi soru işaretleri bulunduğunu belirterek, bu ürünlerin gerçekten imha
edilip edilmediğini ya da iç piyasaya sunulup sunulmadığını sorguladı.
Pestisitlerin insan sağlığı üzerindeki etkilerinin bilimsel olarak kanıtlandığını, buna
rağmen Türkiye’de bu konuda yapılmış yeterli epidemiyolojik araştırma
bulunmadığını ifade eden Genç, Bakanlığın bu alandaki sorumluluklarını yerine
getirip getirmediğini de gündeme taşıdı.
Genç, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın yanıtlaması istemiyle şu soruları
yöneltti:
“Türkiye’de son 3 yılda kullanılan pestisit miktarı ve türleri nedir? Yıllar itibarıyla
toplam kaç ton pestisit kullanılmıştır? En çok kullanılan ilk 5 pestisit hangileridir?
Bakanlığınızca pestisitlerin insan sağlığına etkileri konusunda herhangi bir bilimsel
araştırma yapılmış mıdır? Tarım bölgelerinde kanser, nörolojik hastalıklar gibi verileri
içeren bir çalışma var mıdır?
Hasat öncesi ve satış noktalarındaki pestisit denetimleri yeterli midir? Son 3 yılda kaç
gıda numunesinde limit aşımı tespit edilmiştir? En çok sorun yaşanan ürün grupları
hangileridir?
AB RASFF sisteminde Türkiye’nin en fazla bildirim yapılan ülke olmasının sebepleri
nelerdir? Geri çevrilen pestisitli ürünler iç piyasaya sunulmakta mıdır?
Türkiye’de AB’de yasaklı olup hâlâ kullanılan pestisit etken maddeleri hangileridir?
Son 3 yılda kaç madde yasaklanmış ya da kısıtlanmıştır? Bunlara dair bir takvim var
mıdır?
Biyolojik ve biyoteknik mücadele yöntemlerinin yaygınlaştırılması için ne tür
çalışmalar yapılmaktadır? Bu uygulamalar ne kadarlık bir alanda geçerlidir ve
önümüzdeki 5 yıla ilişkin hedefler nelerdir?
2021–2024 döneminde biyolojik mücadele destekleri için ne kadar bütçe ayrılmıştır?
Türkiye’nin pestisit bağımlılığını azaltmak üzere 2025–2030 dönemini kapsayan bir
ulusal eylem planı mevcut mudur? Bu kapsamda çiftçilere verilen destek ve eğitimler
nelerdir?”