CHP’li Aşkın Genç’ten sahte ilaç alarmı: “İnternet satışları insan sağlığını tehdit ediyor”

CHP Kayseri Milletvekili Aşkın Genç, internetten reçeteli ve sahte ilaç satışının halk
sağlığını tehdit ettiğini belirterek Sağlık Bakanı’na soru önergesi verdi. Genç,
önergesinde “Yasal boşluklar sahte ilaç çetelerinin işini kolaylaştırıyor, kamu sağlığı
hiçe sayılıyor” dedi.

CHP Kayseri Milletvekili Aşkın Genç, Türkiye’de giderek artan internetten sahte ilaç
satışlarına karşı Meclis’e soru önergesi sundu. Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu’nun
yanıtlaması istemiyle yöneltilen önergede, internet ve sosyal medya üzerinden
pazarlanan reçeteli ilaçların hem yasa dışı olduğuna hem de halk sağlığını doğrudan
tehdit ettiğine dikkat çekildi.
Genç, Dünya Sağlık Örgütü verilerine dayanarak yaptığı açıklamada, internetten
satılan ilaçların yüzde 50’sinin sahte olduğuna, bu ilaçlar yüzünden her yıl dünya
genelinde 100.000 ila 1 milyon insanın hayatını kaybettiğine dikkat çekti. Küresel
ölçekte sahte ilaç ticaretinin 200 milyar dolarlık bir endüstri haline geldiğini
vurgulayan Genç, Türkiye’de de sahte zayıflama hapları, cinsel performans ürünleri,
doping takviyeleri ve hatta kanser ilaçlarının internet üzerinden satıldığını belirtti.
“Yasal ilaç zinciri güçlü, dijital suçlar denetimsiz”
Aşkın Genç, Türkiye’de eczanelerin İlaç Takip Sistemi (İTS) ile denetlendiğini ve bu
yolla sahte ilaçların eczane sistemine girmediğini belirtirken, asıl sorunun internet ve
sosyal medya platformlarında yaşandığını ifade etti. Genç, “Sosyal medya üzerinden
rahatça pazarlanan sahte ilaçlar, halkı zehirliyor. Denetimsiz ortamlarda üretilen bu
ürünler sterilite ve dozaj hatalarıyla doğrudan insan sağlığına zarar veriyor” dedi.
“Cezalar caydırıcı değil”
Türk Ceza Kanunu’na göre reçeteli ilacı yetkisiz satmanın cezasının sadece 2 aydan
1 yıla kadar hapis olduğunu hatırlatan Genç, bu düşük yaptırımların para cezasına
çevrilebildiğini ve sahte ilaç ticaretinden elde edilen yüksek kazançlar karşısında
hiçbir caydırıcılığı olmadığını belirtti. “Sağlık Bakanlığı’nın Adalet Bakanlığı ile bu
cezaları yeniden düzenlemesi ve bu suçu işleyenlere ağır yaptırımlar getirmesi
gerekmektedir” dedi.
Pangea operasyonu, BTK işbirliği, halkı bilinçlendirme… Ama yetmiyor
Genç, Türkiye’nin INTERPOL Pangea Operasyonu gibi küresel çabalara katıldığını,
Türkiye’de bu kapsamda web siteleri kapatıldığını ve sahte ilaçlara el konulduğunu
belirtirken, bu çabaların günümüzde ne ölçüde sürdüğünün belirsiz olduğunu
vurguladı. Ayrıca BTK iş birliğiyle erişime engellenen site ve sosyal medya
hesaplarının sayısına dair güncel verilerin kamuoyuyla paylaşılmadığını söyledi.

Halkın sahte ilaçlara karşı bilinçlendirilmesinin de büyük önem taşıdığını belirten
Genç, kamu spotları, bilgilendirici kampanyalar ve analiz raporlarının artırılması
gerektiğini ifade etti.
CHP Kayseri Milletvekili Aşkın Genç’in Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu’na şu
soruları yöneltti:
“1. Son 3 yıl içinde internet veya kargo yoluyla ülkemizde satılan sahte/izinsiz ilaçlara
karşı kaç operasyon düzenlenmiştir? Bu operasyonlarda ele geçirilen kaçak/sahte
ilaç sayısı veya piyasa değeri ne kadardır? Yasa dışı ilaç ticareti yaptığı tespit edilen
kaç kişi tutuklanmış veya hüküm giymiştir? Yıllar bazında bu veriler nedir?
2. İnternet üzerinden satış yapan sahte ilaç siteleri ve hesapları konusunda bugüne
dek alınan idari tedbirler nelerdir? BTK ile iş birliği içinde son 3 yılda kaç web sitesi
erişime engellenmiştir? Kaç sosyal medya hesabı kapattırılmıştır? Raporlara göre
2013’te tek seferde 475 site kapatılırken, günümüzde bu rakam nedir? Her yıl
engellenen site sayısı artmakta mıdır? Bu sitelerin kapatılması sonrasında yeniden
farklı isimle açılmasını önlemek için ne tür önlemler alınmaktadır?
3. Halkın sahte ilaçlar konusunda bilinçlendirilmesi amacıyla Bakanlık ne gibi
çalışmalar yapmaktadır? Özellikle eczane dışından ilaç temin etmeme çağrıları,
kamu spotları, bilgilendirici kampanyalar yürütülmekte midir? Son yıllarda TİTCK
veya Bakanlık tarafından bu konuda yayımlanan uyarılar nelerdir? Yasa dışı yollarla
satılan zayıflama hapları, doping ürünleri vb. hakkında kamuoyuna duyurulan analiz
sonuçları var mıdır?
4. Yasal mevzuat ve cezalar bakımından bir düzenleme düşünülmekte midir? Mevcut
TCK 193. maddeye göre reçeteli ilacı yetkisiz satmanın cezası 1 yıla kadar hapis
olup, genelde para cezasına çevrilebilmektedir. İnternet gibi denetimsiz bir ortamda
insan sağlığıyla oynayan sahte ilaç satıcılarına yönelik daha caydırıcı yaptırımlar
gündemde midir? Bu konuda Bakanlığınızın Adalet Bakanlığı ile bir çalışma yapması
düşünülmekte midir?
5. Uluslararası iş birlikleri kapsamında alınan önlemler nelerdir? Türkiye,
INTERPOL’ün her yıl düzenlediği Operation Pangea gibi sahte ilaca karşı küresel
operasyonlara aktif katılım sağlamakta mıdır? Sağlanmaktaysa bu operasyonlarda
Türkiye’de elde edilen sonuçlar (ele geçirilen ilaç, kapatılan site, yakalanan şüpheli
sayısı) nedir? Ayrıca Dünya Sağlık Örgütü, Avrupa İlaç Ajansı ve diğer uluslararası
kuruluşlarla sahte ilaçla mücadele konusunda bilgi paylaşımı yapılmakta mıdır?
2017’de Ankara’da düzenlenen İlaç Sahteciliği ile Mücadele Semineri gibi etkinliklerin
çıktıları uygulamaya konmuş mudur?
6. Bakanlığınız, sahte veya kaçak ilaç kullanımından kaynaklanan sağlık sorunlarına
dair bir kayıt tutmakta mıdır? Son 3 yılda sahte ilaç kullanımına bağlı zehirlenme
vakaları veya ölümler tespit edilmiş midir? Örneğin hastanelerin acil servislerine
başvuran veya Adli Tıp kayıtlarına giren vaka sayıları var mıdır? Eğer bu konuda bir
veri yoksa, sahte ilaçların “görünmez” zararlarını ortaya koymak için bir izleme

mekanizması kurulması düşünülmekte midir? Sahte ilaç mağduru hastaların tedavi
ve tazmin süreçlerine ilişkin bir düzenleme gündemde midir?”