CHP’li Aşkın Genç’ten Çarpıcı Ekonomi Çıkışı

Markette Tane Hesabı Dönemi: 1 Domates 16 Lirayı Geçti

Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Kayseri Milletvekili Aşkın Genç, çarşı, pazar ve market raflarındaki fahiş fiyat artışları ile gıda enflasyonunun vatandaşın mutfağında yarattığı tahribata dair çarpıcı bir analiz paylaştı.

Marketten alınan kilosu 169,95 TL’lik domates örneği üzerinden alım gücündeki erimeyi gözler önüne seren Genç, 4 adet domatesin toplam ağırlığının 384 gram geldiğini ve kasa fiyatının 65,26 TL tuttuğunu belirtti. Bu matematiksel veriye göre, tek bir domatesin ortalama ağırlığı 96 grama, tane fiyatı ise 16,32 TL’ye ulaştı.

Durumu sert bir dille eleştiren CHP'li vekil, şu değerlendirmede bulundu:

“Artık vatandaş pazarda, markette kilo hesabı yapamıyor; tane hesabı yapıyor. Domatesin tanesi 16 lirayı geçmişse, burada sadece sebze fiyatından değil, çöken bir alım gücünden söz ediyoruz.”

Gıda Enflasyonu ve Üretimdeki Sert Düşüş

Türkiye’de gıda fiyatlarının uzun süredir genel enflasyonun en yakıcı başlığı olduğunu hatırlatan veriler de haberin merkezinde yer alıyor. TÜİK’in Nisan 2026 verilerine göre, yıllık tüketici enflasyonu yüzde 32,37 olarak kayıtlara geçerken, gıda ve alkolsüz içecekler grubundaki yıllık artış yüzde 34,55'e ulaştı. Gıda fiyatları sadece nisan ayı bazında bile yüzde 3,70'lik bir yükseliş gösterdi.

Fiyat baskısını artıran en temel etkenlerden biri ise üretimdeki gerileme oldu. Tarım ve Orman Bakanlığı verilerine göre, Türkiye'nin domates üretimi 2025 yılında 14 million 617 bin tondan 13 million 500 bin tona gerileyerek yıllık bazda yüzde 7,6 oranında kayıp yaşadı.

Üretici ile Market Arasındaki Makas Açılıyor

Türkiye Ziraat Odaları Birliği’nin (TZOB) Nisan 2026 değerlendirmesine göre, tarladaki fiyat ile raftaki fiyat arasındaki fark bazı ürünlerde yüzde 393,7’ye kadar tırmandı. İncelenen 40 market ürününün 18’inde doğrudan fiyat artışı gözlenirken, bu durumun arkasında yatan maliyet yükleri de dikkat çekiyor.

TZOB verileri, üreticinin üzerindeki girdi yükünü şu şekilde özetliyor:

• Mazot: Yıllık bazda yüzde 57,6 oranında zamlandı.

• Amonyum Sülfat Gübresi: Aylık yüzde 24,1, son bir yılda ise yüzde 104,3 arttı.

Amonyum Nitrat Gübresi: Aylık yüzde 17,6, yıllık yüzde 84,2 yükseldi.

Üre Gübresi: Aylık yüzde 8,6, yıllık bazda ise yüzde 76,2 oranında zamlandı.

Bu sarmala değinen Milletvekili Aşkın Genç, “Çiftçi üretirken zarar ediyor, vatandaş alırken zorlanıyor. Arada kazanan kim? Çiftçi kazanamıyor, tüketici alamıyor; ama market rafındaki fiyat her hafta değişiyor. Domatesin serüveni artık tarladan sofraya değil, mazottan gübreye, kurdan enerjiye, enflasyondan yoksulluğa uzanan bir hayat pahalılığı hikayesidir” dedi.

Bölgesel Savaş ve Enerji Krizi Fiyatları Tetikledi

Gıda fiyatlarındaki tırmanışta küresel ve jeopolitik gelişmeler de büyük rol oynadı. ABD-İsrail ile İran arasında patlak veren savaş, Brent petrol fiyatlarını saldırı öncesindeki 72,48 dolar seviyesinden 2 Nisan itibarıyla 109,24 dolara fırlattı. Hürmüz Boğazı çevresindeki bu kriz, petrolde yüzde 50,7’lik ani bir artışa yol açtı.

Merkez Bankası’nın Nisan 2026 Fiyat Gelişmeleri Raporu da bu tabloyu doğruladı. Raporda, enerji fiyatlarının aylık yüzde 14,40 arttığı, enerji grubu yıllık enflasyonunun ise yüzde 47,22’ye fırladığı duyuruldu. Jeopolitik risklerin akaryakıt ve tüp gaz fiyatlarına doğrudan yansıdığı net bir şekilde vurgulandı.

Asgari Ücretli ve Emeklinin Sofrası Küçülüyor

Mevcut ekonomik krizin vatandaşın bütçesine olan yansıması ise alım gücü hesaplamalarıyla somutlaşıyor. Maaşıyla kilosu 169,95 TL olan domatesten toplamda yalnızca 165 kilo alabilen bir asgari ücretlinin, sadece 4 adet domatese 65,26 TL ödediği düşünüldüğünde bir günlük sofra maliyeti hızla büyüyor.

En düşük emekli aylığı alan bir emekli ise, bu 4 adetlik domates alışverişini maaşıyla toplamda sadece 306 kez gerçekleştirebiliyor. Tanesinin 16,32 TL’ye yükseldiği bu ekonomik düzende emeklinin pazar çantası her geçen gün daha da hafifliyor.

"İktidar Bu Yangını Seyrediyor"

Hükümetin ekonomi politikalarını sert bir dille eleştirerek açıklamasını noktalayan CHP Kayseri Milletvekili Aşkın Genç, şu ifadeleri kullandı:

“Asgari ücretli, emekli, çiftçi ve dar gelirli aynı hayat pahalılığı zincirinin farklı halkalarında eziliyor. Çiftçi mazota, gübreye, elektriğe yetişemiyor; vatandaş market etiketine yetişemiyor. İktidar ise bu yangını seyrediyor. Bugün 4 domatese 65 lira ödeyen vatandaş yarın pazara çıkarken iki kez düşünecekti. Bu mesele yalnızca domates meselesi değil; üreticinin toprağından, emeklinin sofrasından, asgari ücretlinin cebinden eksilen lokmadır. Türkiye’de artık domates bile lüks hale geldiyse, iktidarın ekonomi politikaları iflas etmiş demektir.”