Develi'nin tarihi hazinesi: Şahmelik Vadisi, antik Hitit yolu ve 8 bin yıllık gizemleriyle turizme açılmayı bekliyor
Develi'nin Şahmelik Mahallesi sınırları içerisinde bulunan Şahmelik Vadisi, Asmalı Mağaralar, yeraltı şehri, tarihi kale, Taçlı Kaya Mezarı ve 22 adet tümülüs ile adeta bir açık hava müzesi niteliğinde. Peri bacalarıyla başlayan ve 5 km boyunca uzanan bu 1. Derece Arkeolojik Sit Alanı, antik Hitit yolu ve çeşitli kaya oyma yapılarıyla bölge tarihine ışık tutuyor ve temizlenip aydınlatılarak ülke turizmine kazandırılması bekleniyor.
Develi - Kayseri'nin Develi ilçesinde, tarihe ve gizeme açılan bir kapı olarak nitelendirilen Şahmelik Vadisi, zengin arkeolojik yapısıyla dikkat çekiyor. Vadi, girişte ziyaretçileri karşılayan peri bacasıyla başlayarak, yaklaşık 5 kilometrelik bir güzergah boyunca kaya oyma tarihi mekanlarla dolu bir serüven sunuyor.
Tarihi Mekanlar ve Özellikleri
Şahmelik Vadisi, bünyesinde Taçlı Kaya Mezarı, Asmalı Mağaralar, yeraltı şehri, kuş evleri ve hububat siloları gibi pek çok önemli yapıyı barındırıyor. Bu yapılar sırasıyla şu mevkilerde yer alıyor:
-
Taçlı Kaya Mezarı (Kale Deresi Mevkii): Halk arasında bu isimle anılan Roma mezarı, bölgenin ilk duraklarından.
-
Asmalı Mağaralar: Mezardan ileride bulunan bu kaya oyma mekanlar, Develi Belediyesi tarafından yerleştirilen demir merdivenlerle ulaşılabilir hale getirilmiştir. İçerisinde odalar, depolar, sarnıçlar ve horasan harcıyla sıvanmış bölümler bulunmaktadır. Mekânlar arası geçişler, havalandırma pencereleri ve gözetleme delikleri mevcuttur.
-
Tarihi Kale ve Yeraltı Şehri: Mezarların karşısında yer alan tarihi kale, tüm araziye hakim jeopolitik bir konumda bulunuyor. Kalenin hemen altında ise kaya oyma mezarlar, çok sayıda kuşluk (kuş evleri) ve bir yeraltı şehri yer alıyor. Buradaki mekanlar birbirine bağlantılı kısa ve dar koridorlarla örülmüştür.
-
Tümülüsler: Şahmelik Mahallesi’nde 1. derece arkeolojik sit alanı olarak tescil edilen Boldacı Mevkii'nde ise tescilli 22 adet tümülüs bulunmaktadır.
Tarihe Açılan Kapı
Vadi boyunca devam eden bu kalıntılar, antik Hitit Yolu üzerinde yer almasıyla da ayrı bir stratejik ve tarihî önem taşıyor. Kaya oyma mekanların girişleri farklılık gösterse de, yapıların birbiriyle bağlantılı olması, bölgenin erken dönemlerde yoğun bir yaşam alanı ve savunma merkezi olduğunu gösteriyor.
Şahmelik köyünün mevcut yerleşkesinden farklı alanlarda birden fazla kurulduğu düşünülen eski yerleşim kalıntıları dağınık halde görülebilmektedir.
Kayseri Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 08.12.2004 tarih ve 94 sayılı kararıyla 1. Derece Arkeolojik Sit Alanı olarak tescil edilen bu önemli mekanların acilen temizlenip, aydınlatılarak ülke turizmine kazandırılması büyük bir gereklilik olarak görülmektedir.
Derleyen: Nezir Ötegen - 7 Kasım 2025 / Develi
