Develi Zile’de Parçalı Bohça Geleneğini Yaşatma Gayreti

Fransız Gelin Elisabeth’ten Türk Kültürüne Katkı

Kayseri’nin Develi ilçesine bağlı Zile Mahallesi’nde unutulmaya yüz tutan “Parçalı Bohça” (Patchwork) geleneği yeniden hayat buluyor. Tarihi konağını el emeği eserlerle bir müze eve dönüştüren 81 yaşındaki Sabire Özkan ile 1977’den beri Türkiye’de yaşayan Fransız gelin Elisabeth Strub Madzar, dostluk gruplarıyla birlikte bu kültürü yaşatmak için çalışmalarını sürdürüyor.

---

Anadolu’nun Kültürel Sembolü: Parçalı Bohça

Anadolu kadınlarının yüzyıllardır uyguladığı yamalı bohça, kırkpare, yüzpare gibi isimlerle bilinen parçalı bohça geleneği; atık kumaşların değerlendirilerek seccade, yatak örtüsü, bohça, tavan süslemeleri ve kaftan gibi birçok ürüne dönüşmesiyle sanatın en zarif örneklerinden biri olarak kabul ediliyor.

Son yıllarda Avrupa ve Amerika’da “Patchwork” adıyla yeniden popüler hale gelen bu sanat, Anadolu’da yüz yıllardır evlerde kültürel bir değer olarak yaşatılıyordu.

Fransız Gelin Elisabeth’in Katkısı

1957 Paris doğumlu olan Elisabeth Strub Madzar, 1977’de bir Türk ile evlenerek Türkiye’ye yerleşti. Karadeniz’den İstanbul’a uzanan yaşamında Türk kültürüne sıkı sıkıya bağlanan Madzar, 1985’te tanıştığı yamalı bohça geleneğine gönül vererek “Hayat Ağacı” adını verdiği grupla çalışmalara başladı.

Elisabeth Madzar, Osmanlı kumaşlarını restore ederek, padişah figürlerinden Selçuklu yıldızlarına, efsanelerden kaligrafiye kadar birçok temayı kumaş parçalarıyla yeniden yorumluyor. Ayrıca Fransa ve Türkiye’de düzenlediği sergilerle Türk kültürünü uluslararası alanda tanıtıyor.

Madzar’ın eserleri Amerika’da Nebraska Üniversitesi’ndeki milletlerarası müzede sergilenirken, 3.680 kumaş üçgeninden oluşan “Anadolu” adlı eseri ise medeniyetlerin birlikteliğini simgeliyor.

“Yaşam Enerjimi Türkiye’de Buldum”

Tasavvufa ilgi duyan ve kendini “Türk gibi hisseden” Elisabeth Madzar, Türkiye’deki misafirperverlik ve yaşam enerjisinin dünyada eşi olmadığını söylüyor. Anadolu’da yabancı hissetmeden yaşadığını ifade eden Madzar, sanat yoluyla bu kültürü geleceğe taşımayı hedefliyor.

Hayat Ağacı Grubu’nun Çalışmaları

Sabire Özkan, Melek Genç, Ayşe Karabaş, Aslı İçerliler ve Elisabeth Strub Madzar’ın yer aldığı Hayat Ağacı grubu, parçalı bohça eserleriyle kültürel değerleri yeni nesillere aktarıyor. Sergilerde Osmanlı ve Selçuklu motifleriyle süslenmiş panolar, kaftanlar ve yatak örtüleri yer alıyor.

Derleyen: Nezir Ötegen – 25 Ağustos 2025, Zile / Develi