Develi’nin Tarihi Hazinesi: Roma Döneminin "Asansörlü Kalesi" Kulpak / İnnikaya!
Develi’nin Kulpak mahallesinde, Erciyes Dağı’nın güney eteklerinde yükselen tarihi Kulpak Kalesi (yerel adıyla İnnikaya), sıra dışı iç mimarisiyle dikkat çekiyor. Bazalt kayalar içerisine oymak suretiyle inşa edilen ve 1. Derece Arkeolojik Sit Alanı tescili bulunan sığınma kalesi; katlar arasındaki geçişi sağlayan 1 metrelik özel ayak/el oyuğu boşluğuyla "Roma döneminin asansörlü kalesi" olarak nitelendiriliyor.
DEVELİ / KULPAK – Erciyes Dağı’nın güneyinde; Payamlık, Karnıyarık, Erikli, Çatak, Bahçe ve Karasivri dağlarının kuşattığı vadinin batı kısmında konumlanan Kulpak Kalesi (İnnikaya), Develi Ovası’na hakim stratejik tepede tüm görkemiyle varlığını sürdürüyor. Ulaşımı zor bir iç kale / sığınma kalesi niteliği taşıyan yapı, bazalt kayalara oyulmuş mimarisiyle geçmişin askeri zekasını günümüze taşıyor.
Roma Döneminin "Kale İçi Asansör" Mimarisi
Kulpak Kalesi’nin en sıra dışı ve dikkat çekici özelliğini, katlar arası dikey geçişi sağlayan kaya oyuğu sistemi oluşturuyor.
Kale içerisinde üst katlara ve adeta bir kaptan köşkü konumundaki tepe noktasına; 1 metre enindeki özel bir boşluk alanı üzerinden çıkılıyor. Yaklaşık 2 ila 3 kat yüksekliğindeki bu boşluğun sağ ve sol duvarlarına simetrik olarak oyulmuş ayak basma ve el tutma yuvaları yer alıyor. Ziyaretçiler ile araştırmacıların bu tırmanma oyuklarına basarak üst katlara ulaşması, o dönem tasarlanan bu dikey geçiş sisteminin bir nevi "Roma dönemi kale içi asansörü" olarak anılmasını sağlıyor.
I. Derece Arkeolojik Sit Alanı Tescilli
Tarihi dokusu ve eşsiz kaya mimarisiyle bölge tarihine ışık tutan yapı, resmi koruma altında bulunuyor. Kulpak Kalesi (İnnikaya Kaya Yerleşmesi); Kayseri Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu’nun 23.11.1991 tarih ve 1183 sayılı kararı ile I. Derece Arkeolojik Sit Alanı olarak tescillenmiştir.
Zorlu Coğrafyada Sahada Araştırma
26 Ağustos 2026 Çarşamba günü, Fraktın TV sahibi Yılmaz Çelik ve yöreyi iyi bilen alan rehberi Hacı Doğan eşliğinde Kulpak Kalesi’ne saha tırmanışı gerçekleştirilerek yapı yerinde incelendi. Develi'nin saklı kalmış bu tarihi ve arkeolojik değerinin gün yüzüne çıkarılması, araştırılması ve gelecek kuşaklara aktarılması büyük önem taşıyor.
Derleyen: Nezir Ötegen – 28.08.2026 / Develi