İran’da Ekonomik İsyanın Ağır Bilançosu: 6 bini Aşkın Can Kaybı, 41 Bin Gözaltı!

İran’da geçtiğimiz yılın sonunda patlak veren ve kısa sürede ulusal bir krize dönüşen ekonomik odaklı gösterilerin ardından bilanço netleşmeye başlıyor. Tahran Büyük Çarşı esnafının döviz kurundaki sert artışa tepki olarak başlattığı eylemler, İran yakın tarihinin en kanlı dönemlerinden birine sahne oldu.

Gözaltı Sayısı 40 Bini Aştı Virginia merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA) tarafından paylaşılan son verilere göre, protestoların başladığı günden bu yana ülke genelinde yürütülen operasyonlarda 41 bin 880 kişi güvenlik güçlerince gözaltına alındı. Ajans, sahadan gelen yeni vakaları doğrulamaya devam ettiklerini belirterek sayıların artabileceği uyarısında bulundu.

Ölü Sayısında Veri Çelişkisi Olaylardaki can kayıplarına ilişkin kurumlar arasında ciddi farklar göze çarpıyor. İnsan hakları ajansları, 214 güvenlik görevlisi dahil olmak üzere toplam ölü sayısını 6 bin 126 olarak raporlarken; İran resmi makamları daha düşük rakamlar paylaşıyor. İran Şehit ve Gaziler Vakfı’nın Adli Tıp Kurumu verilerine dayandırdığı 21 Ocak tarihli açıklamasında, sivil ve güvenlik güçleri dahil hayatını kaybedenlerin sayısı 3 bin 117 olarak duyurulmuştu. Resmi açıklamada, bu kişilerden 2 bin 427’sinin "silahlı terör grupları" tarafından öldürülen görevli ve siviller olduğu kaydedilirken, kalan 690 kişi hakkındaki ölüm nedenlerine dair detay verilmedi.

Sokaklar Duruldu, Sayımlar Sürüyor İran genelinde kitlesel sokak eylemleri büyük oranda son bulmuş olsa da, uluslararası kuruluşlar veri toplama süreçlerini durdurmadı. Özellikle gözaltındaki kişilerin akıbeti ve doğrulanan yeni ölüm vakaları üzerinden güncellemeler devam ediyor. Ekonomik krizin tetiklediği bu toplumsal sarsıntının, İran’ın idari ve adli mekanizmaları üzerindeki baskısı sürüyor.