KDK'den Zincir Marketlere Poşet Uyarısı: "Yalnızca Kağıt ve Bez Torba Satışı Yasal Değil"

Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK), zincir marketlerde plastik poşet sunulmamasıyla ilgili bir başvuruyu değerlendirerek, uygulamanın mevzuata aykırı olduğu yönünde karar verdi. Başvuruda, bir zincir marketten alışveriş yapan kişinin plastik poşet talebinin geri çevrildiği, bunun yerine sadece kağıt ve bez çanta satıldığı belirtildi.

Başvuran kişi, bu durumun "Plastik Poşetlerin Ücretlendirilmesine İlişkin Usul ve Esaslar"ın 8. maddesine aykırı olduğunu ileri sürerek marketlerin denetlenmesini ve gerekli işlemlerin yapılmasını talep etti.

KDK, yaptığı inceleme sonucunda, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına bir tavsiye kararı göndererek, zincir marketlerin plastik poşet sunmaması uygulamasının idari denetim kapsamına alınmasını ve mevzuata uygunluğun sağlanmasını önerdi.

Kararda, ilgili usul ve esasların 8. maddesi kapsamında, marketlerin plastik poşetleri tamamen kaldırmasının yasal dayanağı bulunmadığına işaret edildi. Bu maddeye göre, kağıt, bez veya file gibi alternatif taşıma ekipmanlarının plastik poşetlere ek olarak sunulması öngörülüyor.

KDK kararında şu değerlendirmelere yer verildi:

“Zincir marketin söz konusu uygulaması, tüketiciye seçim hakkı tanımamakla birlikte piyasaya dayalı çevre koruma mekanizmalarının esas amacı olan davranışsal dönüşümü değil, zorunlu ve ekonomik külfet yaratan bir dayatma ortaya çıkarmaktadır. Plastik poşetlerin belirli bir ücretle sunulması, tüketiciyi bilinçlendirme amacı taşırken, yalnızca daha pahalı alternatiflerin sunulması tüketiciye seçenek bırakmamaktadır.”

Kurum, bu uygulamanın sadece mevzuat hükümlerine değil, aynı zamanda tüketici hakları ile ekonomik yükümlülük dengesi açısından da uygun olmadığını belirtti.

Ayrıca, zincir marketlerin plastik poşet satışını tamamen durdurmasının, "plastik poşet bulundurma yükümlülüğünü" ihlal ettiğine dikkat çekildi.

Sonuç olarak, KDK, söz konusu uygulamanın idari denetim altında değerlendirilmesi ve gerekirse yaptırım uygulanması gerektiği kanaatine vararak ilgili bakanlığa tavsiyede bulundu.