Prof. Dr. Derviş Boztosun: “Altın Daha Ne Kadar Yükselecek?” Sorusu Yanlış; Doğru Soru ‘Para Daha Ne Kadar Küçülecek?’
Prof. Dr. Derviş Boztosun, altın fiyatlarındaki yükselişi değerlendirerek, “Altın değer kazanıyor” algısının yanlış olduğunu, gerçekte paranın değer kaybettiğini söyledi. Boztosun’a göre asıl soru, “Altın ne kadar çıkar?” değil, “Para ne kadar küçülür?” olmalı.
Dünya finans sisteminde ölçüler yeniden değişiyor. Prof. Dr. Derviş Boztosun, altın fiyatlarının yükselişini değerlendirerek, yatırımcıların sıkça sorduğu “Altın daha ne kadar yükselecek?” sorusunun eksik olduğunu belirtti.
Boztosun’a göre mesele altının değeri değil, paranın çürüme hızı:
“Bugün bir ons altın 4000 dolara yaklaşıyorsa, bu altının güçlendiği anlamına gelmez. Bu, doların zayıfladığını gösterir. Altın yalnızca paranın değer kaybını değil, sistemin kendisini fiyatlıyor.”
2019’dan bu yana ABD’nin para arzı %45, kamu borcu %60 artarken, altın fiyatları %140 yükseldi. Boztosun bu durumu, bir metreyi 80 santime indirerek her şeyi daha uzun göstermeye benzetiyor:
“Boyumuz değişmedi, ölçü birimimiz değişti. Tarihte her parasal rejim değişiminde altın yeniden fiyatlandı. 1970’lerde dolar altına endeksli olmaktan çıkınca altın 20 kat arttı, 2000’lerin başında merkez bankaları para basmaya başlayınca yedi kat yükseldi.”
Boztosun, günümüzde ise üçüncü evrede olduğumuzu belirterek, borç sarmalı, negatif reel faizler ve politik baskıların birleştiği bir “repricing” döneminde bulunduğumuzu ifade etti:
“Altın artık sadece doların değil, tüm fiat sisteminin aynası. ABD borcu kontrolsüz büyüyor, Avrupa bilançosunu şişirerek varlık fiyatlarını ayakta tutuyor, Asya ve Orta Doğu altın bazlı ticaret hatları kuruyor. Bu tablo, paranın yeniden tanımlandığı bir dönemi gösteriyor.”
Prof. Dr. Boztosun, altının konuştuğunda kimseyi ikna etmeye çalışmadığını, altın fiyatlarının sistem değişimini yansıttığını vurguladı:
“‘Altın daha ne kadar yükselecek?’ sorusu eksik. Doğru soru şudur: Para daha ne kadar küçülecek? ABD borcu 40 trilyondan 60 trilyona çıktığında, doların ölçü birimi bir kez daha değişecek ve altının fiyatı sadece paranın küçüklüğünü gösterecek.”
Boztosun’a göre borcu küçültmenin üç yolu var: Ödemek, enflasyonla eritmek veya temerrüt etmek. Hiçbiri tam olarak uygulanamıyor; Amerika her birinden biraz yaparak günü kurtarıyor.
“Faizleri yüksek tutmak borcu taşımayı zorlaştırıyor, faizleri düşürmek doları zayıflatıyor. Para yavaş yavaş küçülüyor, felaket gibi değil, bir alışkanlık gibi. Ve bir sabah, kimse fark etmeden ölçü birimi yeniden değişmiş olacak.”