Prof. Dr. Derviş Boztosun Analizi: KOBİ'lerin Can Simidi Nefes Kredisi Kalıcı Olmalı: "Geçici Nefes Değil, Sürekli Oksijen" Talebi
Türkiye reel sektörünün bel kemiği olan KOBİ’ler, yüksek faiz ve sıkılaşma politikaları nedeniyle son yıllarda finansmana erişimde büyük zorluklar yaşarken, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) tarafından devreye alınan Nefes Kredisi "can simidi" görevi gördü. Kasım 2025 itibarıyla üçüncü etabı başlayan kredi; $1,5$ milyon TL limiti, $36$ ay vadesi ve piyasa faizlerinin neredeyse yarısı olan yıllık %32-33 maliyetiyle büyük talep görüyor.
Yüksek Faiz Gölgesinde KOBİ'ler: Nefes Kredisi Neden Hayati?
Son dört-beş yıldır süregelen yüksek enflasyon ve Merkez Bankası'nın sıkılaşma politikaları, ticari kredi faizlerini %65-80 bandına taşıyarak KOBİ’ler için finansman maliyetlerini dayanılmaz seviyelere çıkardı. Maliyetlerin uçuşa geçtiği bir dönemde, bankaların "risk iştahı" nedeniyle kapılarını kapatması, reel sektör için zorlu bir "finansman çölü" yarattı.
Prof. Dr. Derviş Boztosun'un analizine göre, tam bu kriz ortamında devreye giren TOBB Nefes Kredisi, adının hakkını vererek KOBİ'lere nefes aldırdı.
-
Limit ve Vade: $1,5$ milyon TL’ye kadar limit ve $36$ ay vade imkanı sunuluyor (İlk 6 ay anapara ödemesiz).
-
Maliyet: Yıllık %32-33 gibi, piyasa faizlerinin neredeyse yarısı seviyesinde.
-
Talep: Temmuz ayından bu yana iki etapta $30$ milyar TL’yi aşan plasman, sektördeki ihtiyacın derinliğini açıkça ortaya koydu.
Talep: Kriz Desteği Değil, Kalıcı Politika Olmalı
Krediye gösterilen yoğun ilginin, mekanizmanın ne kadar başarılı ve gerekli olduğunu kanıtladığını belirten Boztosun, eleştirilerini bu önemli desteğin geçici bir proje gibi sunulması noktasına odaklıyor. Yazısında, dezenflasyon süreci başladığında dahi KOBİ'lerin büyüme, yatırım ve istihdamı artırma hedefleri için uygun maliyetli, uzun vadeli finansmana olan ihtiyacının süreceği vurgulanıyor.
Bu nedenle, Nefes Kredisi'nin "kriz dönemine özel bir destek" olmaktan çıkarılıp, tıpkı 2017'den beri sistemin parçası olan Kredi Garanti Fonu (KGF) kefaletli krediler gibi kalıcı bir KOBİ finansman enstrümanına dönüşmesi gerektiğini ifade ediyor.
Kurumsallaşma İçin Prof. Dr. Boztosun'dan Önerilen Çözümler
Prof. Dr. Derviş Boztosun, Nefes Kredisi'nin kalıcı bir politika taahhüdü haline gelmesi için çeşitli kurumsallaşma önerilerini sıralıyor:
-
Faiz Farkı Kaynağı: Faiz farkının Hazine yerine TOBB bütçesinden ya da katılım bankalarının kâr payı modeliyle karşılanması.
-
Limit Güncellemesi: Kredi limitlerinin her yıl enflasyona göre otomatik olarak güncellenmesi.
-
Dijitalleşme: Başvuru sürecinin dijitalleştirilerek "bir tıkla" tamamlanabilmesi.
TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu’nun "2026’da da devam edecek, limitleri artıracağız" yönündeki açıklamasının umut verici olduğunu ancak bunun bir "müjde"den ziyade bir "politika taahhüdü" olarak görülmesi gerektiğini dile getiren Boztosun, son olarak: "KOBİ’ler geçici nefesle değil, sürekli oksijenle ayakta kalır," diyerek yazısını sonlandırıyor.