Suudi Arabistan Başmüftüsü Abdülaziz el-Şeyh Hayatını Kaybetti
Ortadoğu’daki mezhep çatışmaları ve Gazze’deki şiddet ortamında etkili olan dini söylemleriyle bilinen Suudi Arabistan Başmüftüsü Şeyh Abdülaziz el-Şeyh, hayatını kaybetti. El-Şeyh, bölgedeki krizleri derinleştiren fetvaları ve tartışmalı açıklamalarıyla tanınıyordu.
Ortadoğu’da onlarca yıldır süren mezhep çatışmaları, dini ve ideolojik söylemlerle besleniyor. Bu söylemlerin sembolik aktörlerinden biri olan Suudi Arabistan Başmüftüsü Şeyh Abdülaziz el-Şeyh, dün hayatını kaybetti.
El-Şeyh’in açıklamaları, “İsrail’le savaşmak caiz değildir” fetvasından, “Arap Yarımadası'ndaki tüm kiliseler yıkılmalı” çıkışına kadar uzanıyor; İranlı liderleri “Müslüman değiller” diyerek hedef göstermesiyle de dikkat çekmişti. Bölgedeki çatışmalara meşruiyet sağlayan bu zihniyetin mirası, tartışmalarla hatırlanıyor.
Tartışmalı Fetvaları ve Açıklamaları
-
Başmüftü, İsrail’e karşı savaşmanın caiz olmadığını açıklamış, Türkiye’deki bazı İslamcı çevrelerde hayal kırıklığı yaratmıştı.
-
Lübnan Hizbullahı’na karşı İsrail ile işbirliği yapılabileceğini savunmuş ve İsrail tarafından tebrik edilmişti.
-
2019’da Dünya İslam Birliği Yüksek Konseyi toplantısında Türkiye’nin Libya’daki politikaları 'müdahale' olarak tanımlanıp eleştirilmişti.
-
16 Nisan 2012’de “Arap Yarımadası’ndaki tüm kiliseler yıkılmalı” sözleriyle büyük tepki topladı.
-
2016 yılında İran’ın liderlerini hedef göstererek, Riyad–Tahran hattında gerilimi artırdı.
-
Çocuk evlilikleri, satranç oyununun kumara benzetilmesi gibi tartışmalı fetvalar da gündeme gelmişti.
Abdülaziz el-Şeyh Kimdir?
-
1943 yılında Mekke’de doğdu.
-
Eğitimine Riyad’daki İlim Enstitüsü’nde başladı ve 1964 yılında Şeriat Fakültesi’nden mezun oldu.
-
Kariyerine İmam Davet Enstitüsü’nde öğretmen olarak başladı, ardından Şeriat Fakültesi’nde öğretim üyeliği yaptı.
-
1987’de Kıdemli Âlimler Heyeti’ne üye oldu, 1999’da Suudi Arabistan Başmüftüsü olarak göreve başladı.
-
Aynı zamanda Kıdemli Âlimler Heyeti ve Fetva Kurulu Başkanlığı görevlerini yürüttü.
El-Şeyh’in ölümü, bölgedeki dini ve siyasi tartışmaların bir simgesinin sahneden çekilmesi olarak değerlendiriliyor.