Tarihin Sessiz Tanıklar: Sivasi Hatun Camii’ndeki 800 Yıllık "Deprem Sensörleri"
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Osman Öncel, Develi Sivasi Hatun Camii’nde bulunan ve "denge sütunları" olarak bilinen 800 yıllık doğal deprem sensörlerini inceledi. Sütunlardaki kilitlenme ve hasar izlerinin son 800 yılın sismik hafızası olduğunu belirten Öncel, tarihin içinden hayati uyarılarda bulundu.
Selçuklu mimarisinin Develi’deki nadide eserlerinden biri olan Sivasi Hatun Camii, sadece ibadethane değil, aynı zamanda asırlık bir sismolojik arşiv olma özelliği taşıyor. Prof. Dr. Ali Osman Öncel’in cami içinde yaptığı teknik inceleme, atalarımızın depreme karşı geliştirdiği yüksek mühendislik dehasını bir kez daha gündeme taşıdı.
Kilitlenen Sütunlar: 800 Yıllık Sismik Hafıza
Cami içindeki denge sütunlarından birinin kilitlendiğini tespit eden Prof. Dr. Öncel, sütunlar üzerindeki çatlak, kayma ve onarım izlerini şu sözlerle analiz etti:
"Bu izler tek bir depremin sonucu değil; 1717, 1835 ve 1940 Develi depremleri gibi Kayseri’yi sarsan büyük felaketlerin birikmiş hafızasıdır. 800 yıl önce ecdadımız, binanın dengesini ölçmek için bu doğal sensörleri yerleştirmiş ve deprem sonrası durumu buradan takip etmiştir."
"Tarih Sütunlarda Saklanıyor"
Prof. Dr. Öncel, Develi Fayı, Ecemiş Fayı ve Erciyes volkanizmasının halen aktif olduğunu hatırlatarak, tarihi yapıların bize bir mesaj verdiğini vurguladı:
-
Canlı Kanıt: Sivasi Hatun Camii’ndeki deprem sütunları, bölgenin sismik geçmişinin canlı ve fiziksel bir kanıtıdır.
-
Onarım Kültürü: Eski insanların deprem izlerini sadece kaydetmekle kalmayıp, bu verilere göre yapıları onardıklarını belirten Öncel, bugünkü deprem bilincinin temellerinin bu tarihte yattığını söyledi.
"Deprem Değil, Tedbirsizlik Öldürür"
Sivasi Hatun Camii’nin yüzyıllardır ayakta kalmasının tesadüf olmadığını, doğru zemin ve doğru mühendislik sonucu olduğunu belirten Öncel, sözlerini şu tarihi uyarıyla tamamladı:
"Unutmayalım ki deprem öldürmez; bina ve yanlış zemin öldürür. Tarih tekerrür etmesin diye önlem almak bizim elimizde. Deprem bilinci, tarihin bize bıraktığı bu taş belgelerden ders çıkarmakla başlar."
800 yıldır dönen ve dönemediğinde tehlikeyi işaret eden bu denge sütunları, Develi’nin deprem dirençli bir şehir olma yolundaki en büyük ilham kaynağı olmaya devam ediyor.
Derleyen: Nezir Ötegen – 08.02.2026 / Develi