Türkiye Otomobil Pazarında Tarihi Dönüşüm

İLKE Vakfı İslam İktisadı Araştırma Merkezi (İKAM) tarafından yayımlanan İktisat İzleme Raporu 2025'e göre, Türkiye otomobil pazarında dizel dönemi fiilen kapanırken elektrik motorlu araçlar pazarın yarısını oluşturdu. Hibrit araçların pazar payı %32,4'e, tam elektrikli araçların payı ise %17,8'e ulaşarak toplamda %50,2'lik bir orana ulaştı ve böylece satılan her iki otomobilden biri elektrikli ya da hibrit oldu. Otomobil Distribütörleri ve Mobilite Derneği (ODMD) verilerine dayanan raporda, 2025 yılında Türkiye otomobil ve hafif ticari araç pazarının 1 milyon 324 bin 542 adetlik toplam satışla kapandığı, otomobil satışlarının tarihte ilk kez 1,084 milyon adede ulaştığı ve hafif ticari araç segmentinin %16,4'lük büyüme kaydettiği belirtildi. Gövde tipinde ise SUV araçlar 671 bin 819 adetlik satış ve %61,9'luk payla pazarın açık ara hâkimi oldu.

Dönüşümün Arka Planı ve Otomotiv İhracatında Rekor

Elektrikli mobiliteye yönelimin arkasında net sıfır emisyon hedefleri, dalgalanan petrol fiyatları karşısında öngörülebilir işletme maliyeti arayışı ve Avrupa Birliği'nin 2035'ten itibaren yeni içten yanmalı motorlu araç satışını yasaklama kararı gibi üç temel etken yer alıyor. İç pazardaki bu dönüşümle eş zamanlı olarak dış ticarette de liderliğini sürdüren otomotiv sektörü, 2025'te 41,5 milyar dolarlık rekor ihracat hacmiyle Türkiye'nin toplam ihracatından en yüksek payı alan sektör konumuna geldi. Yıllık üretim kapasitesi 2 milyon adedi aşan Türkiye, üretiminin yaklaşık %72'sini ihraç ederken; On İkinci Kalkınma Planı çerçevesinde 2028'e kadar üretim kapasitesinin 2,5 milyon adedin, ihracatın 50 milyar doların üzerine çıkarılması ve alternatif yakıtlı araçların üretimdeki payının %80'e ulaştırılması hedefleniyor. Rapor, sürdürülebilir bir dönüşüm için batarya geri dönüşüm sistemi kurulması, Emisyon Ticaret Sistemi gelirlerinin karbonsuzlaştırma projelerine aktarılması ve şarj istasyonlarının işgalini önleyecek caydırıcı yaptırımların getirilmesi gibi politika adımlarını da öneriyor.